Vanwege de nieuwe Europese Kaderrichtlijn Water (KRW) stelde de overheid, onder regie van het Ministerie van Verkeer en Waterstaat, vier regionale waterplannen op. Ook zag het Nationaal Waterplan het licht. Samen met provincies en waterschappen daagde het Ministerie van Verkeer en Waterstaat vervolgens zo’n 2.000 scholieren, verspreid over heel Nederland, uit om te komen met inspirerende plannen en ideeën over de (water)toekomst van hun eigen omgeving: hoe ziet die toekomstige leefomgeving eruit en welke rol speelt schoon water daarbinnen?

De jongeren voerden op de eigen uitvoerlocatie waterkwaliteitsonderzoek uit, bestudeerden de KRW-stroomgebiedbeheerplannen Rijn-Noord en Nedereems, onderzochten diverse informatiebronnen, spraken met waterexperts en maakten vervolgens hun eigen toekomstplannen. Woensdagmiddag 27 mei presenteerden tientallen jongeren - als vertegenwoordigers namens een kleine zevenhonderd jongeren uit het voortgezet onderwijs in Noord-Nederland - hun ideeën over de watertoekomst van Noord-Nederland.

Segway’s in De Kleine Wielen
Zo presenteerden vertegenwoordigers van het Comenius mooie plannen voor het recreatiegebied De Kleine Wielen bij Leeuwarden. Het waterleven was hier in orde, al mocht het oppervlak beter opgeruimd en de bodem van het recreatiemeer gebaggerd. Aanbevelingen bestonden uit meer ruimte voor weidevogels en dieren op het land; meer prullenbakken; meer wandelpaden en meer unieke recreatie met voertuigen zoals waterfietsen, roeiboten en segway’s. Het hondenstrand moest afgesloten van het gewone strand en het naaktstrand moet verplaatst worden. Deze bevindt nu namelijk naast de kinderspeelplaats. De leerlingen willen de waterkwaliteit verbeteren door voor meer doorstroom in het water te zorgen, zodat vervuiling afgevoerd wordt. Door watermolentjes in dit stromend water te plaatsen kan gemakkelijk groene stroom opgewekt worden.

Natuurhotel bij Anreperdiep
Vertegenwoordigers van het Dr. Nassau College toonden plannen voor het gebied rond het Anreperdiep. De leerlingen ontdekten na onderzoek dat de waterkwaliteit van het Anreperdiep niet goed was. Ze willen de waterkwaliteit verbeteren door een visvijver aan te leggen. Aan de kant van de vijver wordt riet geplant. Dit riet heeft een zuiverende werking voor het water en kan geoogst worden door rietdekkers. Waterplanten, vistrappen, watervalletjes en kronkels in de waterloop moeten voor extra zuivering van en zuurstof in het water zorgen. Uniek was het idee voor een natuurhotel in dit gebied: een duurzaam gebouwd hotel, voorzien van groene stroom en een natuurtuin, waar de rustzoeker en natuurliefhebber helemaal op z’n plek is. Overige aanbevelingen van de leerlingen waren meer wandelpaden en koeien om het gras kort te houden. Een expert van Waterschap Hunze en Aa’s gaf aan dat ie op de hoogte was van de problemen rond de waterkwaliteit van het Anreperdiep: ‘Heel soms loopt het rioolwater van Assen erin over’. Reactie van de leerlingen was, met waarschijnlijk in het achterhoofd dat ze het gebied uitvoerig onderzocht hebben, kort maar krachtig: ‘IEEUW!!’

Riet in de wei…koeien erbij
Leerlingen van het Aletta Jacobs pleitten voor een afsplitsing van de Hunze naar het Zuidlaardermeer, zodat er minder vervuiling doorstroomt. Zij concludeerden dat de landbouw een groot aandeel in de vervuiling heeft. Milieuschade bij gewasbescherming moet beperkt worden door gebruik te maken van een driftarme dop. Verder moet er tussen de waterkant en de koeien een strook van 5 tot 10 meter komen, wat niet voor de landbouw gebruikt wordt. Vervuiling door uitvloeiing vanuit de mest het water in wordt op deze manier een beetje beperkt. Deze strook moet beplant worden met riet, van waaruit een zuiverende werking gaat. Verder moeten dijken en kades verhoogt, moet de Hunze meer gaan kronkelen en zijn er enkele wegen en bruggen gewenst. Een plaatje dat al met al een paar miljoen euro gaat kosten.

Enthousiaste experts

De experts waren stuk voor stuk prettig verrast door de inventieve en verfrissende inbreng van de jongeren. Gert Jan de Maagd van het Ministerie van Verkeer & Waterstaat: “De jongeren hebben ons frisse plannen gepresenteerd waarin goed rekening gehouden is met een mix van milieu, water, dieren en recreatie. De plannen zijn praktisch, mooi uitgebeeld in PowerPoint. posters en maquettes en kunnen ingediend worden als officiële inspraakreactie bij de KaderRichtlijn Water”. Ook Alfred van Hall, dijkgraaf van Waterschap Hunze en Aa’s, was dolenthousiast over de jonge wateradviseurs en hun plannen: “Prachtig om te zien hoe de jongeren zich betrokken voelen bij ‘hun’ gebied!”

De deelnemende leerlingen aan het project zijn afkomstig van het Dollard College (Winschoten), Aletta Jacobs College (Hoogezand), dr. Nassau College (Assen), Fivel College (Siddeburen), OSG Sevenwolden (Heerenveen), CSG Comenius (Leeuwarden), Dockinga College (Dokkum) en Winkler Prins (Veendam).